105 年全國語文競賽原住民族語朗讀【賽夏語】 高中學生組 編號 1 號
noka SaySiyat katatngoran tinal’oemaeh

noka SaySiyat ’oka’ ka ’ima nonak a tomal a kakrarotonan noka ’al’alak, hayza’ ma’ ray kapaSbaki’an noka tatini’ pina’alowa’ a binalong. noka SaySiyat koSa’en kaspengan, ’aring ’o’owa’ tabin tatini’, ’i’ini i Sekla’ ka ’oemaeh, ma’ hayza’ ka kaspengan nom pabasez pakra:am ka kaspengan. hini kaspengan ma’ tani ’in nonak a Sinrahoe’ kapaSbaki’an, nasiya nom pakSekla’ ka korkoring ka ’ima ’aewhay, ’ima kayzaeh ka kaSkoraehan. nak pa’alowa’, tomortoroe’, komalahang ’akoey ka howaw, ray pinapoe’oe’an ra:an, tani kawaS pinanra:an, mabasez, ’ibabaw, makaksiael o masay, ray kin’i’iyaehan nak hayza’ kainintani’an, ra:am ila komoSa ray ima awmomza, ’ima ’iyasiwi’ mabasez ila saboeh. ra:am ila komoSa’ kin’i’iyaeh naka kaspengan, kaspengan ma’ pabasez ka mae’iyaeh.

’ana rayno’ So: tatini’ ’am ’omangan ka ’al’alak tomortoroe’, ’ana ’ima sa’owaz a ’ima ’awmomza’, ’al’alak mina tani pinayaka:i’ komoSa’ ’a:ay! hini ’isa:a’ noka ’al’alak kataniSowawan kaspengan. tatini’ ma’ kayni’ a tomal noka ’al’alak Sik ba:in a tikot nak ’oka’ ka pae’zo’. ’isa:a’ kakhayza’an hayza’ ka kaspengan nom tomalam ka ’al’alak tatngor ila.

1. ’aehae’ howaw koSa’en malakem. So: ’okay makSa’ potngor ray hito’, mari’ ka ta’oeloeh noka ’aelae’ Sibih ka pinobae:aeh maray kaSral paktata:a’en rae’oe:en, ma’ mae’rem ki ’inokik tal’izaeh ka ta’oeloeh. ’am lobih ila, ma’ wawa:ih ’am pama’ a komalahang ’okay kakonibih.

2. koSa’en hombel ka nepen. kamamanra:an ’oka’ ka ka’o:olan, So: rima’ ka ba:i’ makSa’ baba:ok, wawalae’ ka bori: sini’ael, Sibo:ay ka tatini’ a ’ima ’okik wa’isan; ma’ komoSa’ pahola’ ka kasnaw rinae’oe:, ma’ ’okay mintatiyal kayzaeh kapanra:anan. minkoringan ’oka’ ka ka’o:olan Sa’ tatngor ila ka tinal’oemaeh, ma’ komoSa’ ’amkay biSbiS ka nepen, kayzaeh nom komalahang ka taew’an.

3. tomrong. noka tatini’ torongen ’okay koSa’ min’i:il. ray ’am patabil a kaspengan kararotonan noka mae’iyaeh Si’iyaka:i’ Sa’ ba:in mina pakSikar ka tatini’, ma’ ’aewhay nonak. ’ima ba:in kayni’ noka saboeh, ’ana komoSa’ mae’iyaeh kayaeh a taew’an liyaboe’ ma’ ’okaS nanaw.

koSa’en malakem ki hombel ka ka’o:olan ’isahini ’oka’ ila. haysani ’okik hingha’ ila ka hina’azem noka tatini’ torongen ma’ ’okik nak kakhayza’an ila bazae’ ka pinayaka:i’. ’isahini paSta’ay ’am tomkaw mari’ ka ’ineseng minSa’la’ tomalam tomkaw, ’al’alak ’ima monhael rima’ noka ’aza’ hawaken pakaSbaboyen rima’ tomalam. hini to:o’ hae:wan ’inokik pakayzaeh ka pinae’rem ka kinnarmeS ki hina’azem tinalam ma’ ’iwan naka katatngoran kaspengan.

105 年全國語文競賽原住民族語朗讀【賽夏語】 高中學生組 編號 1 號
賽夏族成年禮

賽夏人對於成年,並未舉行特別儀式或成立少年團體組織,只是在祖靈祭由氏族長老做一般性的祭告與訓勉。在賽夏族的社會組織,個人的一生,未與社會環境相鏈接之前,需要有圍繞在其周遭的儀式來催化成為其中的一分子,而這個橋樑往往是一個氏族性的集團,伴隨著生命禮儀協助其通過一生中幾乎無法避免的挑戰。包含著叮嚀、呵護和訓示意涵,在預約好的道路,循著季節更迭,出生、茁長、結婚、死亡,成為生命節奏裡的每一個頓號,體會從混沌和黑暗中誕生的生命根源。生活即儀式,儀式即生活。

不論在任何場合,只要是年長者都可以直指年輕人(’al’alak)的鼻子說教,不論對錯都得接受,這是賽夏青年基本倫理。而長輩最忌諱也深惡痛絕的是’al’alak的「懶」與「膽小」。所以過去先人曾訂定一些儀式來考驗少年。

1、出草(malakem)無法一時趕回部落需外宿時(出草有獲不夜行),從敵首喉頭接飲流淌下來的酒,並與未梳洗過的頭顱共眠。返途中,輪流背負並三餐哺食照應,絕不可推託。

2、拔牙。男性缺門牙,空氣入肚易飽,減少肉類啃食而轉予給老弱者,亦控制喝湯量,不致腰腹凸出影響行動。女性缺齒,除了表示已達適婚年齡外,降低齒疼的發生率,全心為家人付出。

3、差遣。毫無怨言、完全接受長輩的差使,尤其在祭祀或祭典活動,被人指指點點為懶骨頭一個,除了蒙羞於祖先、家族外,對於自身也會造成或大或小的困擾,懶惰是被人厭惡的,人品、家世再好也是枉然。出草及拔牙至今已消失,差遣則因現今思維改變而打對折。目前在paSta’ay跳取芒草結的儀式前,第一次參與的青年需由主祭一一帶領試跳,是連續三個通宵達旦,耐力與意志力試煉的成年禮。

 

[本篇漢譯出自於《臺灣原住民歷史語言文化大辭典網路版》]

文章資訊

族語標題noka SaySiyat katatngoran tinal’oemaeh
漢語標題賽夏族成年禮
文章編號1
文章年度105
文章組別高中
文章語別賽夏語
最後更新2016-04-21 16:19:40
平均評等尚未評等
我的評等尚未評等