105 年全國語文競賽原住民族語朗讀【賽夏語】 國中學生組 編號 1 號
kama’alep

’isahini kiSka:at ila saboeh koSa’en ’omalep hina’azem ’okik hingha’ ila. haysani ’al’alak bowaw ray rahoeran matawaw, tikaehaw hayza’ ila ka rayhil nom bae:iw ka ’ayam a kayba:en, ’okay koSa’ ’okay ’alep ’oka’ ka ’ayam kasi’aelen. ’oka’ o, haysiya ray ’oes’oeso’an ’ima rowaSek mina ’okik hingha’, lasiya ’oka’ ka rayhil ma’ rima’ ’omalep ki talboyo’. mak’aehae’ So: pinamowa’ nak rokol, ’aewpir, baesaeh a hoewek Sinorater, ’i’ini’ i si’aeli noka waliSan a hosong Si’amet ila, kamamamowa’ ma’ maSkan ka baseng kayni’ SiSanrater.

’ana koSa’ kakhayza’an hayza’ ka ’inak’ino’an ’ima kayzaeh ka kaspengan nom ’omalep, ’isahini ma’ siyobaz ka kinliyaboe’ noka ’ima matawaw ray rahoeran, ’okik koSa’ nom pak’i’iyaeh nanaw, nak sineme: noka to’oya’, babo:ay no taew’an, nom pakita’ ka sinsang, nom kiSka:at…’akoey kapawka’an. mita tatini tani kaspengan omalep, paspeng ka ’oem’oemaeh, papabasez ka SinSinrahoe’. ’am paspeng ka ’oemaeh rima’ ’omalep ma’ pakSekla’ ka ’oemaeh, ra:am ila tani ’oemaeh papabasez ka minahael. naka ’ima rowaSek ray ba:la’ wahoer  ra:am komoSa’ ’iniya’alay noka ralom mina pakkayzaeh kalahang, ’isa:a’ nasiya ’ima Sapang ka kin’i’iyaeh.

SaySiyat So: ’am ’omalep ’aring kakhayza’an mina ’ima sobae:aeh ka kaspengan. tani komaloeh a patiyay, pinanra:an noka hahila:, papSiyay rima’ ’omalep, kamamanra:an kama’omalep. lasiya Sa’, “So: sasbong ki waliSan yami kama ’a’no malat kakoring, ’okay ’a’no wawatos. ’ima wa’isan ’okay koSa’ hiza kasi’aelen, hiza mina kak’a’inola’an ka wa’is.” ’ima ra:am ’omalep SikoSa’ ’ima wa’isan. kakhayza’an ’ana kano’ ma’ ’oka’, hayza’ ka wa’is nom pakSaba:ok ka ’aehae’ taew’an, mita’ Sinrahoe’ ma’ ’am haysiya nanaw, ma’ Sirokol a tomalan.

mita’ ’am ’omalep roSa’ ’inokik hingha’ SikoSa’, ’aehae’ koSa’en talboyoe’ haeba:an ’ima rima’; ’aehae’ koSa’en ’omalep, ’isa:a’ nonak rima’. haeba:an ’ima rima’ homataS ka tataya: ’iwan kaSir’aran, So: nonak ma’ komi:im ka kalhib nanaw. ’am rima’ tiSpi’ naehan kayzaeh a ’aewhay, ray ra:an bazae’ ka tiniSiSil, So: kita’en kalpoetoeh ka ra:an mina ’izi’ ’oSa’, lobih ila ’izi’ ’a’ehe:.

ka’alepan hayza’ ka ’inazis mak’aehae’ ka koko:ol, mak’aehae’ ka ba:la’. So: ’okik ra:ami rima’ kan’aroma’ ka’alepan, mari’ ka pinobae:aeh ki ’inalepan homa:ong; So: ma’oe’oe’ kil ’aroma’ Sinrahoe’, ’isa:a’ pa’alowa’ ka tatini’ paehrahrang. ’aewhay ka pinaehrahrang mina pakpapanae’

105 年全國語文競賽原住民族語朗讀【賽夏語】 國中學生組 編號 1 號
狩獵

現代人對於狩獵的價值觀,因教育而逐漸改變,現今社會年輕人遷移到都市賺錢,有了足夠的錢買肉類和衣服,已經不需透過狩獵解決這方面的需求。但是,留在山中生活的人,因為沒有錢買肉類和衣料,仍然需要靠狩獵來補充生活所需。另外,採取狩獵的原因,在於辛苦種植的農作物,如芋頭、地瓜、玉米以及其他豆類等,人還來不及收穫,就已經被山豬和獼猴吃個精光,於是居民不得不狩獵來防範。

其實再好的傳統狩獵文化教育,往往是不敵資本主義下貧富差距所造成的困境,例如:除了生活的需要外,納稅、房貨、健保、學費、還有其他龐大的開銷。我們的祖先藉著狩獵精神,藉著山蘊育民族,因為山而存在,因為尋找獵物而認識山,並且體會山的真正意義,正如河流下游的人對水源頭的重要性與他們生命最具體的意義。

賽夏人的狩獵,在以往的社會是重大的傳統習俗,依農事、季節、婚喪所作的行為,大部分是男人出獵。獵人總會說:「在山裡遇見山豬,我們不會用槍對付,而是拿刀跟牠搏鬥。真正的獵人不會把牠看成食物,而是一個可敬的對手。」傳統上狩獵代表一個男人擁有雄壯的體魄。物資缺乏的年代,有能力供給族人充分的營養,等於影響了全族的興亡,所以也是榮譽和尊貴的表現。至於捕魚蝦則在平時以家族或個人進行,賽夏人對於水裡食物好像不如其他族群來的熱衷。

賽夏人的狩獵,區分為二種:talboyoe’(集體狩獵’omalep(一般或個人狩獵。大型出獵需蓋tataya:(獵寮供作基地。一般性則以kalhib(崖洞作為住所。出獵前由夢兆決定是否吉凶,途中以鳥占視吉凶,可視綠繡眼的鳴叫及左右撲飛來判斷,若極不吉利則打道回府,不勉強出獵。

獵場以地域為主,以山脊、山溪作界限。若不慎闖入他人領域,以酒及獵獲物告罪即可,倘與他族釀成糾紛,得請長老溝通否則有發動戰事的可能。

 

文章資訊

族語標題kama’alep
漢語標題狩獵
文章編號1
文章年度105
文章組別國中
文章語別賽夏語
最後更新2016-04-21 16:57:54
平均評等尚未評等
我的評等尚未評等